WORKjoy (Beth Stallwood) – Streszczenie, notatki i najważniejsze lekcje

Oto 3 najciekawsze lekcje

1. Twój mózg naturalnie skupia się na negatywach, ale możesz to zmienić na 3 sposoby:
1) aktywnie angażować się w pracę, 2) podejmować działania i 3) eksperymentować z nowymi sposobami pracy. Radość z pracy nie przychodzi sama – trzeba sobie na nią zapracować.

2. Model 70:20:10
W najlepszych firmach tylko 10% wiedzy pochodzi z książek i kursów, a aż 70% z praktycznego doświadczenia. Najlepszym sposobem na rozwój jest aktywne działanie, podejmowanie nowych wyzwań oraz nauka poprzez współpracę z innymi (20%).

3. Nie daj się wyrolować firmie – lojalność powinna działać w obie strony
Wiele firm oferuje „fałszywe awanse” i oczekuje lojalności, której same nie odwzajemniają. Jeśli widzisz, że Twoja praca nie jest doceniana, warto poważnie zastanowić się nad zmianą. Jednak zanim odejdziesz, spróbuj naprawić sytuację, dając ostatnią szansę.

Dla kogo jest ta książka?

Książka jest dla tych, którzy z niepokojem czekają na poniedziałek, mają wrażenie, że ich kariera utknęła w martwym punkcie lub czują frustrację w pracy. Jeśli masz dość swojego szefa i chcesz odzyskać radość z pracy – WorkJoy pomoże Ci znaleźć sposób na pozytywną zmianę.

Jak książka na mnie wpłynęła

Zobaczyłem, że istnieje prosty, ale niezwykle skuteczny sposób na budowanie relacji – wdzięczność w trzech krokach:

  1. Podziękuj za konkretną rzecz – „Dziękuję Ci za to, że…”
  2. Powiedz, co to dla Ciebie znaczy – „Dzięki temu poczułem…”
  3. Podkreśl, jaki to miało na Ciebie wpływ – „Efekty tego są takie, że…”

Wykorzystałem ten schemat do składania życzeń świątecznych i wiele osób powiedziało mi, że to jedne z najlepszych życzeń, jakie kiedykolwiek otrzymali.

Kim jestem

Nazywam się Jakub i jestem autorem książki W końcu poniedziałek, oraz Coachem Kariery. Na co dzień pomagam klientom zyskać jasności, jak pokierować karierą, aby znaleźć pracę, którą naprawdę pokochają.

A oto kolejny wpis z serii „Książki o Rozwoju Kariery”, w której streszczam najlepsze pozycje i dzielę się najciekawszymi lekcjami.

STRESZCZENIE I LEKCJE

8 najciekawszych lekcji z tej książki:

  1. Dostrzegaj pozytywy – Twój mózg naturalnie szuka negatywów
  2. Określ swoje wartości i ustal, gdzie jest Twoja czerwona linia
  3. Zastosuj model 70:20:10, aby uczyć się jak najlepsi
  4. Buduj silne relacje dzięki 3 etapowym podziękowaniom
  5. Unikaj niszczycieli nastroju
  6. Nie daj się wyrolować firmie
  7. Zanim odejdziesz, spróbuj naprawić sytuację
  8. Poznaj 10 cech dobrego szefa

Oto pierwsza z nich:

1. Dostrzegaj pozytywy, bo Twój mózg naturalnie szuka negatywów

Czy wiesz, że tylko 37% ludzi czerpie radość z pracy? To oznacza, że większość jest niezadowolona, sfrustrowana lub po prostu nieszczęśliwa. Ale dlaczego tak się dzieje m.in.?

Twój mózg ma naturalną skłonność do skupiania się na negatywach. To tzw. negativity bias – ewolucyjny mechanizm, który pomagał naszym przodkom unikać zagrożeń. W dżungli było to przydatne. W pracy? Niekoniecznie.

Wniosek? W każdej pracy znajdziesz coś, co Cię zirytuje. Nie da się tego uniknąć. Ale masz wybór. Zamiast narzekać, aby czuć więcej satysfakcji, warto wdrożyć zasadę trzech E:

1. Entuzjazm – angażuj się! Zgłaszaj się na ochotnika, proś o feedback, zabieraj głos na spotkaniach.
2. Energia – rusz się! Zmień coś, zamiast tylko narzekać. Wysiłek zwiększa szansę na wejście w stan flow (więcej o tym w streszczeniu książki Flow).
3. Eksperymentowanie – próbuj nowych rzeczy. Może być niewygodnie, ale na koniec dnia poczujesz dumę, że mimo oporu udało Ci się zrobić krok do przodu.

Radość z pracy nie pojawia się sama – tworzysz ją.

2. Określ swoje wartości i ustal, gdzie jest Twoja czerwona linia

Wartości, a zachowania przełożonych

Czasami widząc, jak inni postępują, masz ochotę odwrócić wzrok? To może być znak, że Twoje wartości są zaniedbywane. Zastanów się:

  • Czy liderzy w Twojej firmie zachowują się w sposób, który jesteś w stanie szanować przez 70-80% czasu?

Jeśli tak – warto rozważyć dalszą pracę. Idealne miejsca nie istnieją.
Jeśli nie – być może czas na zmianę.

Pamiętaj: nie chodzi o bycie idealistą, ale o wyznaczenie minimalnego standardu, który jesteś w stanie zaakceptować.

– – –

Aby lepiej poznać swoje wartości i zauważyć, które z nich są zaniedbywane, skorzystaj z e-booka „Jak znaleźć swoje najważniejsze wartości”. Dzięki niemu zyskasz wgląd w to, co dla Ciebie naprawdę istotne (ustalisz hierarchię 5 najważniejszych wartości), co pomoże Ci zwiększyć wewnętrzną spójność.

Wartości, a twoja praca

Czy zdarza Ci się robić rzeczy, które są niezgodne z Twoimi wartościami? Przechodząc przez e-booka, dowiesz się, które wartości są zaniedbywane, skąd bierze się frustracja i jak zyskać większą świadomość na ten temat. 

Mając taką listę wartości, autorka zaleca ćwiczenie: W każdym projekcie wybierz jedną z najważniejszych wartości, którą chcesz realizować. Na przykład, jeśli chcesz realizować wartość „piękno”, skup się na tym aspekcie w danym projekcie. To pomoże Ci zwiększyć harmonię w codzienną pracę i poczuć, że robisz to, co naprawdę jest dla Ciebie ważne.

3. Zastosuj model 70:20:10, aby rozwijać się, jak to robią najlepsi

Czy zdarzyło Ci się przeczytać książkę, ukończyć kurs lub szkolenie… i niewiele z tego wynikło?
To częsty problem – traktujemy teorię jako klucz do rozwoju, ale prawdziwa zmiana następuje dopiero wtedy, gdy wprowadzamy wiedzę w życie.

Na początku kariery naturalnie spędzamy więcej czasu na nauce teoretycznej, uzupełniając luki w wiedzy. Z biegiem lat proporcje się odwracają – liczy się przede wszystkim działanie.

Model 70:20:10 – jak uczą się najlepsi?

Badania pokazują, że w topowych organizacjach u najlepszych profesjonalistów w swoim fachu nauka odbywa się w następujących proporcjach:

  • 70% nauki odbywa się poprzez doświadczenie praktyczne – na przykład przez działanie, podejmowanie nowych zadań, eksperymentowanie i rozwiązywanie rzeczywistych problemów. 
  • 20% nauki pochodzi z interakcji społecznych, takich jak mentoring, coaching czy współpraca z innymi członkami zespołu. Świetnie się tu również sprawdzi job shadowing, który polega jedynie na obserwacji pracy drugiej osoby. 
  • Tylko 10% nauki odbywa się formalnie – poprzez kursy, szkolenia czy lekturę książek.

Skoro 20% nauki pochodzi ze współpracy z innymi, warto wiedzieć, jak skutecznie prosić o informację zwrotną. Kluczowe jest zarówno to, kogo pytasz, jak i sposób, w jaki formułujesz swoje pytanie.

Jak skutecznie prosić o feedback?

Kogo pytać? Nie każda opinia będzie dla Ciebie wartościowa. Możesz zwrócić się zarówno do osoby, która brutalnie wskaże Ci błędy, jak i do lidera, który dostarczy szerszej perspektywy i doceni Twoje zaangażowanie.

Unikaj dwóch skrajności – osób, które zawsze Cię chwalą, bo nie pokażą Ci, nad czym warto pracować, oraz tych, którzy krytykują bez konstruktywnych wskazówek. Najlepiej pytać tych, którzy są dobrzy w tym, w czym sam chcesz się rozwijać.

Jak pytać o feedback? Jak mówi Adam Grant (światowej klasy psycholog w temacie leadershipu) ogólne pytania w stylu „Masz dla mnie jakieś uwagi?” zazwyczaj prowadzą do nieprecyzyjnych odpowiedzi, które niewiele wnoszą. Zamiast tego warto pytać wprost: „Jak mogę poprawić [konkretny aspekt]?”, co pozwala rozmówcy skupić się na konkretnej kwestii i dostarczyć użytecznych informacji.

4. Buduj silne relacje dzięki 3 etapowym podziękowaniom

Współczesne środowisko pracy i życia wymaga nie tylko umiejętności, ale także zdolności do tworzenia głębokich, autentycznych więzi. Problemem może być jednak brak czasu na rozwijanie tych relacji i brak umiejętności ich tworzenia, co prowadzi do mniejszej satysfakcji z pracy. 

Oto co możesz zrobić , aby to poprawić:

  1. Bądź wsparciem dla innych i pytaj, „Jak mogę Ci pomóc?” To proste pytanie sprawia, że stajesz się wartościowym członkiem zespołu, gotowym do działania. Jak mówi Łk 6: „Dawajcie, a będzie wam dane”. Dając, inni chętniej będą oferować Ci pomoc, gdy będziesz potrzebował. Co więcej pamiętaj, że: „Więcej szczęścia jest w dawaniu aniżeli w braniu”.
  2. Wzmacniaj atmosferę wdzięczności i szacunku, wdrażając zasadę trzyetapowego podziękowania:
  1. Podziękuj za konkretną rzecz – „Dziękuję Ci za to, że…”
  2. Powiedz, co to dla Ciebie oznacza – „Dzięki temu poczułem…”
  3. Podkreśl, jaki wpływ miało to na Ciebie – „Efekty tego są takie, że…”

Przykład: „Dziękuję Ci za ostatni feedback, który mi udzieliłeś, abym tworzył slajdy z mniejszą ilością tekstu. Jestem Ci wdzięczny, że to mi powiedziałeś. Efekty są takie, że wykorzystałem to już na ostatnim spotkaniu i szef docenił, jak poprawiła się jakość prezentacji”.

Dzięki temu nie tylko docenisz innych, ale również pokażesz, jak ich wsparcie wpływa na Twoje działania i całą drużynę. A to buduje atmosferę szacunku i wzmacnia relacje.

5. Unikaj niszczycieli nastroju

Wokół nas mogą pojawić się osoby, które zamiast wspierać, osłabiają naszą energię. Unikaj ich lub naucz się radzić sobie z ich wpływem. Czasami dobrze jest rozpoznać, kto wprowadza chaos i negatywne emocje. Oto cztery typy niszczycieli nastroju:

  1. Malkontenci
    Zawsze narzekają, nie dostrzegają rozwiązań. Jeśli ktoś zaczyna narzekać, spróbuj zapytać: „Jakie konkretne kroki możesz podjąć, żeby to naprawić?” Jeśli nie ma chęci do działania, postaw mocniejszą granicę przy następnej rozmowie: „Mówiłeś, że zrobisz X, ale nic się nie zmieniło. Gdy zaczniemy działać, wrócę do tej rozmowy.”
  2. Megalomaniacy
    Przechwalają się, ale pod ich pewnością kryje się niepewność. Jeśli ich zachowanie Cię irytuje, użyj komunikatu FUKOK (fakt-uczucie-konsekwencja-oczekiwanie/prośba-korzyści)*. Jeśli to nie działa, oddal się, troszcząc się o siebie.
    *Oto przykład zastosowania komunikatu FUKOK w sytuacji, gdy ktoś się przechwala, a Ty czujesz irytację:
    1. Fakt: „Zauważyłem, że często mówisz o swoich osiągnięciach w sposób, który odbieram, jako przechwalanie się.”
    2. Uczucie: „Czuję się trochę zniesmaczony, a nie chciałbym tego tak postrzegać.”
    3. Konsekwencja: „Jeśli to się będzie powtarzać, rozmowy z Tobą będę chciał kończyć szybciej i będę miał mniej szacunku do Ciebie”
    4. Oczekiwanie/prośba: „Dlatego proszę, abyś starał się dzielić swoimi osiągnięciami w sposób bardziej naturalny, bez przesadnej patetyczności i trochę rzadziej.”
    5. Korzyści: „Wtedy będę  mógł prawdziwie docenić Twoje osiągnięcia”.

Taki komunikat nie tylko jasno wyraża Twoje uczucia i oczekiwania, ale także daje osobie możliwość wprowadzenia zmiany w sposób, który będzie korzystny dla obu stron.

  1. Manipulatorzy
    Podstępni „wilki w owczej skórze”, którzy obiecują przyjaźń i nagrody, ale ich celem jest wzbudzenie w Tobie poczucia wyjątkowości. Uważaj na osoby, które próbują nastawić Cię przeciwko innym. Jeśli obgadują kogoś za plecami, zapytaj: „Wyobraź sobie, że ta osoba, o której mówisz stoi tutaj obok nas, czy powiedziałbyś to w jej obecności?”. To pozwoli im poczuć, że nie masz zamiaru tolerować takich działań.
  2. Dominatorzy
    Zawsze wiedzą lepiej, co i jak zrobić. Czasami lepiej jest pozwolić im „wygrać” – ale gdy jest to potrzebne, przedstaw swoją argumentację. Możecie wspólnie znaleźć kompromis i stworzyć lepsze rozwiązanie, łącząc Wasze pomysły.

Pamiętaj, że kluczem do sukcesu w drużynie jest wzajemne wsparcie, jasno określone granice i umiejętność zarządzania trudnymi relacjami. Tworzenie pozytywnej atmosfery pozwala osiągnąć wspólne cele i czerpać radość z każdej współpracy.

6. Nie daj się wyrolować firmie

W pracy ważne jest, aby być świadomym sytuacji, które mogą wykorzystać Twoją lojalność, umiejętności i czas bez odpowiednich korzyści. Warto zatem wiedzieć, jak chronić swoje interesy i unikać pułapek, które nie sprzyjają długoterminowemu rozwojowi kariery.

Fałszywe awanse – Uważaj na sytuacje, w których tymczasowe przejęcie czyichś obowiązków nagle staje się częścią Twojego stałego zakresu pracy, bez dodatkowych korzyści.

Brak równowagi w lojalności – Jeśli jesteś lojalny wobec firmy, pracujesz po godzinach i zostajesz na trudne czasy, zastanów się: czy firma byłaby tak samo lojalna wobec Ciebie? Pamiętaj, że firma to drużyna, a nie rodzina. Zawsze możesz znaleźć klub z lepszymi warunkami. Powinna być równowaga – Twoja lojalność powinna odpowiadać warunkom, jakie oferuje firma (np. odprawa, okres wypowiedzenia).

Nie da się zmienić każdej firmy – Czasem trudno jest wywalczyć szacunek i sprawiedliwe warunki. Jeśli firma nie docenia Twojej wartości, może warto poszukać innego miejsca.

7. Zanim odejdziesz, spróbuj naprawić sytuację

Rozstanie z firmą to jak rozwód – zanim podejmiesz decyzję, warto sprawdzić, czy można odbudować relację. Masz trzy opcje:

  1. „Pierwsza randka” – coś w stylu „Zacznijmy od początku” – Zaangażuj się bardziej w projekty, poznaj lepiej zespół, sprawdź, co dzieje się w różnych częściach firmy.
  2. „Różowe okulary” – Poszukaj pozytywów, przypomnij sobie, co kiedyś sprawiało Ci radość w tej pracy.
  3. „Pójdź na Safari” – Zbadaj inne opcje w firmie – może istnieją ciekawe możliwości poza Twoją obecną rolą i zespołem.

Jeśli odchodzisz – zrób to z klasą

  • Nie pal mostów – Byli współpracownicy, mogą kiedyś pomóc Ci znaleźć nową pracę.
  • Bądź profesjonalny – Nie zostawiaj bałaganu, dokończ obowiązki.
  • Podziękuj tym, którzy Cię wspierali – Możesz wysłać maila z podziękowaniami lub pomóc wprowadzić swojego następcę.

Nie zostawiaj dymu w domu, z którego wychodzisz – inni tam zostają.

8. Poznaj 10 cech dobrego szefa

Dobry szef to ktoś, kto potrafi inspirować, wspierać i jednocześnie jasno określać granice. Może być przewodnikiem, mentorem lub po prostu sprawnym organizatorem pracy zespołu. Ale nie każdy szef ma te umiejętności.

Niektórzy liderzy budują atmosferę strachu, inni są zbyt pobłażliwi, a jeszcze inni próbują balansować między wymaganiami a empatią. Jak rozpoznać szefa “z piekła rodem”, szefa “anioła”, “ludzkiego szefa”.

Szefowie z piekła rodem

Tworzą atmosferę strachu i niepewności. Pracownicy odczuwają stres, myśląc o pracy.
Nie interesuje ich Twoje życie, liczy się tylko to, co wnosisz do firmy.
Odrzucają pomysły, wydają rozkazy bez miejsca na dyskusję.
Krytykują i obwiniają, nie dostrzegając sukcesów pracowników, co niszczy ich pewność siebie.
Są nieprzewidywalni – nie wiesz, czego się spodziewać, co staje się źródłem ciągłego stresu.

Szefowie „anioły”

Przeciwieństwo toksycznych przełożonych.
Gdy popełniasz błędy, pomagają Ci wrócić na właściwą ścieżkę.
Rozumieją, że nikt nie jest idealny i pozwalają na rozwój.

Ludzcy szefowie

Odczuwają radość i smutek jak każdy inny. Starają się robić wszystko, co w ich mocy.
Popełniają błędy, czasem mówią coś, czego nie powinni, czasem zapominają dziękować, choć są wdzięczni. Próbują balansować potrzeby wielu osób, przez co nie zawsze zadowalają wszystkich. Bywa, że tracą cierpliwość, ale nie są tyranami.

– – –

Jeśli chcesz poznać cechy dobrego szefa, oto lista:

Dziesięć cech dobrego szefa

  1. Otwarta komunikacja o mocnych stronach i pasjach.
  2. Świadomość swoich słabości i gotowość do proszenia o pomoc.
  3. Jasne przedstawianie oczekiwań.
  4. Dzielenie się odrobiną życia prywatnego, aby budować relację.
  5. Akceptacja własnej niedoskonałości i otwartość w mówieniu o niej.
  6. Inicjowanie pomocy pracownikom w trudnych chwilach.
  7. Wsparcie w rozwiązywaniu problemów.
  8. Docenianie sukcesów i dobrych wyników.
  9. Przekazywanie konstruktywnej informacji zwrotnej.
  10. Dbanie o rozwój zawodowy i osobisty zespołu.

Zastanów się, ile z tych cech ma twój szef. Jeśli ich mu brakuje, warto dać znać, czego oczekujesz lub o co prosisz (komunikujesz potrzeby), by wspierał Twój rozwój.

Jak być dobrym pracownikiem

Szefowi także można pomóc. 

  • Możesz przejąć część obowiązków, szczególnie w obszarach, w których chcesz się rozwijać.
  • Dostrzegaj jego starania i okazuj wdzięczność.
  • Pytaj o oczekiwania wobec Ciebie, aby lepiej dopasować się do jego stylu pracy. W ten sposób łatwiej będzie Ci mówić o swoich potrzebach i oczekiwaniach, na przykład w kontekście 10 cech dobrego szefa.
  • Możesz też udzielić informacji zwrotnej, np. co według Ciebie mógłby zrobić lepiej następnym razem (ale najpierw spytaj, czy chciałby posłuchać). W najlepszych organizacjach pracownicy są zachęcani do udzielania informacji zwrotnej! Polecam wystąpienie Raya Dalio na Ted’x, który pokazuje, jak wdzięczny jest pracownikowi za udzielony feedback.

Jedy­ny newsletter, którego potrzebujesz, żeby znaleźć pracę, którą naprawdę pokochasz.

Co 3 dni — prosto na Twoją skrzynkę — konkretne strategie:
— jak wyrwać się z pracy, która zabija Twój potencjał
— jak odkryć ścieżkę idealnie dopasowaną do Twoich predyspozycji
— jak zdobyć pracę, która daje radość, sens i dobre pieniądze